Kan de kleur van straatverlichting de energierekening flink verlagen? Onderzoekers van de Technische Universiteit Warschau testten zes LED-kleuren onder nachtelijke zichtomstandigheden. Hun conclusie: met blauwgroen licht zou dezelfde weg met 20 tot 30 procent minder elektriciteit even helder kunnen ogen. Maar tussen een labresultaat en een straat vol nieuwe armaturen liggen nog flink wat vragen.
Het oog werkt 's nachts anders
Bij weinig licht verschuift de gevoeligheid van ons oog naar kortere golflengten: blauw en groen worden relatief beter waargenomen dan geel en rood. De onderzoekers maakten daar gebruik van. Ze vergeleken zes LED-kleuren, van blauwgroen tot amber, onder omstandigheden die nabootsen hoe het oog zich 's nachts gedraagt. De best presterende blauwgroene golflengte was volgens de maatstaf van het onderzoek bij lage lichtniveaus ruim tien keer zo efficiënt als het warmwitte LED-licht dat in veel Amerikaanse straten brandt. De meest efficiënte golflengten lagen tussen 495 en 520 nanometer.
Veelbelovend, maar nog niet praktijkrijp
De energiecijfers komen uit het laboratorium. Verblinding, de lichtverdeling over het wegdek en het waarnemen van contrasten en kleine obstakels zijn niet onderzocht. Een van de efficiëntste opties gaf bovendien een opvallend groenige zweem. De onderzoekers noemen hun werk zelf een eerste stap. Daarnaast is er kritiek vanuit gezondheid en natuur: Amerikaanse artsen adviseerden in 2016 straatverlichting van maximaal 3000 kelvin vanwege verblinding en verstoring van het slaap-waakritme, en kortgolvig licht verstrooit meer in de atmosfeer en kan nachtdieren sterker beïnvloeden. De Amerikaanse norm voor wegverlichting accepteert zulke kleurbesparingen voorlopig niet.
Wat betekent dit voor Nederland?
Voor gemeenten en wegbeheerders is dit vooral een signaal om bij vervanging niet alleen naar wattage en lumen te kijken, maar ook naar de lichtkleur en de omgeving. Een blauwgroene kleur is niet zomaar inpasbaar: in natuurgebieden, bij vleermuisroutes en in woonwijken wegen ecologie en leefbaarheid zwaar. Wel laat het onderzoek zien dat er naast dimmen en sensorsturing nog meer besparingsruimte kan zitten. Pilots met goed gemeten zicht, verblinding en beleving zijn de logische volgende stap voordat er iets in bestekken belandt.
Bij Leds go for the best
Bij Leds go for the best adviseren we over verlichting die energie bespaart zonder in te leveren op veiligheid en natuur: dynamische, sensorgestuurde verlichting, vleermuisvriendelijke lichtkleuren, lichtmanagement via NB-IoT en goed beveiligde systemen. Benieuwd wat de juiste lichtkleur en sturing voor uw wegen of terrein kan opleveren? Neem gerust contact met ons op.
Bron: Inside Lighting, "When Streetlight Lab Performance Meets Reality", 2 juli 2026, over onderzoek van de Technische Universiteit Warschau (Scientific Reports). Lees het originele artikel.
